Onze kledingkast vertelt vaak meer over de wereld om ons heen dan we denken. Elk T-shirt, jurkje of pak is onderdeel van een keten die zich uitstrekt van katoenvelden in Bangladesh tot winkels in Amsterdam. Maar achter die keten gaan ook enorme uitdagingen schuil: vervuiling, verspilling en oneerlijke arbeidsomstandigheden. De urgentie om dit te veranderen is groot.
Gelukkig staat de mode-industrie aan de vooravond van een omslag. In de nieuwste aflevering van De Klerenkwestie, dé podcast over de toekomst van textiel, spreken we met Anki van Wersch – directeur van MVO Nederland en oud-ondernemer in circulair textiel. Met haar ervaring in zowel internationale ketens als Nederlandse boardrooms weet zij precies waar de kansen en obstakels liggen.
Technologie is er, maar de infrastructuur nog niet
Anki benadrukt dat er al talloze innovaties bestaan die kleding herbruikbaar en recyclebaar maken. Van slimme ontwerpmethoden tot geavanceerde recyclingtechnieken: het kan allemaal. Toch stokt de vooruitgang vaak bij iets heel basaals: de infrastructuur om textiel goed in te zamelen, te sorteren en opnieuw te gebruiken.
Zonder die basis is circulair ondernemen lastig rendabel te maken. En dat frustreert veel bedrijven die wél willen veranderen.
Het eerlijke speelveld ontbreekt
Een ander knelpunt is dat goedkope, vervuilende kleding vaak nog altijd de norm is. Voor duurzame ondernemers betekent dit dat zij concurreren tegen prijzen die simpelweg niet eerlijk zijn.
Daarom zet MVO Nederland zich in voor wetgeving die dit oneerlijke speelveld tegengaat. Denk aan extra heffingen op producten die rechtstreeks buiten Europa besteld worden zonder dat zij aan dezelfde regels voldoen als Europese producenten.
UPV: wetgeving als vliegwiel
Sinds januari geldt in Nederland de UPV-wetgeving voor textiel. Dit betekent dat producenten verantwoordelijkheid dragen voor de hele levenscyclus van hun producten. Niet alleen de verkoop telt, maar ook wat er daarna gebeurt: inzameling, hergebruik en recycling.
Volgens Anki verandert dit fundamenteel de manier waarop bedrijven naar hun kleding kijken. Ontwerpen voor circulariteit wordt noodzaak, en dat kan op termijn ook kosten besparen.
Samenwerken of stilstaan
Wat telkens terugkomt in het gesprek, is samenwerking. Bedrijven die hun krachten bundelen, of het nu gaat om gezamenlijke inkoop, inzameling of tweedehands verkoop – kunnen schaalvoordelen behalen en écht impact maken.
Toch wringt dit vaak. Veel bedrijven houden hun informatie stevig voor zichzelf, bang om hun ketens of processen te delen. Maar juist transparantie en gedeelde belangen zijn cruciaal om een circulair systeem te laten werken.
De sociale dimensie van mode
Naast milieu-impact is er ook een enorme sociale kant. Anki vertelt openhartig over haar ervaringen in landen als Bangladesh en India:
- Kinderen die zonder bescherming werken met giftige stoffen.
- Dorpen waar de nieuwe modekleur al zichtbaar is in het drinkwater.
- Arbeiders die tussen het afval hun inkomsten bij elkaar moeten schrapen.
Voor Anki is dit dé reden waarom Europese wetgeving hard nodig is. Niet alleen om recycling te stimuleren, maar ook om arbeidsomstandigheden wereldwijd te verbeteren.
Nederland als koploper
Hoewel Nederland al lang geen kleding producerend land meer is, ligt er volgens Anki een enorme kans: koploper worden in circulair textiel. We hebben hier de kennis, de innovaties én een overvloed aan textielafval dat kan dienen als grondstof.
Maar daarvoor is visie nodig. Een duidelijke langetermijnstrategie – bijvoorbeeld een 10-jarenplan voor circulair textiel– zou bedrijven de stabiliteit geven die nodig is om structureel te investeren.
Waarom je deze aflevering niet mag missen
In dit gesprek met Anki van Wersch krijg je een uniek inkijkje in de uitdagingen én kansen van de textieltransitie. Van wetgeving tot innovatie, van ontwerp tot infrastructuur, en van arbeidsomstandigheden tot eerlijke concurrentie: alles komt voorbij.
Beluister de aflevering en ontdek:
- Hoe UPV-wetgeving de spelregels verandert.
- Waarom samenwerking onmisbaar is om schaal te maken.
- Hoe Europese regels bedrijven dwingen om sociale verantwoordelijkheid te nemen.
- Welke rol Nederland kan pakken in de wereldwijde circulaire textielketen.
Luister nu via Collectief Circulair Textiel of je favoriete podcast-app.